ADHD

REFERAT
opracowany przez Katarzynę Majkutewicz

Temat: „ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej )
- co to takiego? Dziecko z problemem ADHD”


1.    Wstęp.
2.    Definicja ADHD.
3.    Przyczyny występowania.
4.    Cechy charakterystyczne dla dziecka z problemem ADHD.
5.    Jak pomóc dziecku nadpobudliwemu psychoruchowo?
6.    Jak nagradzać dobre postępowanie?
7.    Przykłady ćwiczeń dla dzieci nadpobudliwych psychoruchowo zmniejszające chaotyczność wyładowań ruchowych.

1.WSTĘP
Sytuacja dziecka nadpobudliwego jest problemem złożonym. Często wiąże się z odrzuceniem przez rówieśników z powodu zachowań wynikających ze schorzenia, jakim jest ADHD. Dziecko takie popada w częste konflikty, reaguje nieadekwatnie do sytuacji, nie panuje nad swoimi emocjami.
Na świecie uważa się, że 3 – 20% dzieci może być dotkniętych schorzenie nadpobudliwości psychoruchowej, w Polsce na ten temat nie ma dokładnych danych.

2. ADHD – co to takiego?
ADHD to skrót od angielskiej nazwy Attention Deficit Hiperactivity Disorder, czyli "Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi" (często nazywany po prostu "zespołem nadpobudliwości psychoruchowej"). Jest to coraz bardziej dotkliwy problem społeczny.

3. Przyczyny ADHD
Jest to dysfunkcja układu nerwowego uwarunkowana w głównej mierze genetycznie, a więc jeśli matka lub ojciec byli dziećmi nadpobudliwymi to prawdopodobieństwo, że będą borykali się z tym problemem u swoich dzieci jest duże około 50%. Prawdopodobieństwo pojawienia się tego zespołu jest trzykrotnie częstsze u chłopców niż u dziewczynek.
Powstanie ADHD wiąże się też z wpływem czynników poza genetycznych.
Należą do nich m. in. wcześniactwo, picie alkoholu, palenie papierosów, zażywanie narkotyków i leków przez matkę w czasie ciąży, ekspozycja na wysokie stężenie ołowiu we wczesny dzieciństwie oraz urazu mózgu, zwłaszcza uszkodzenie kory przedczołowej.


4. Cechy charakterystyczne dla dziecka z problemem ADHD
Nadpobudliwość psychoruchowa dotyczy czynności psychicznych i motorycznych. Występuje w postaci:

  • wzmożonego pobudzenia ruchowego: nieustanne kręcenie się, zmiany pozycji ciała, ciągłe manipulowanie wokół własnej osoby (szukanie garderoby, guzików, ogryzanie paznokci itp.),
  • nadmiernej reaktywności emocjonalnej: w zachowaniu dziecka występuje: drażliwość, agresywność lub płaczliwość, lękliwość. Dziecko wykazuje się małą wytrwałością, zniechęca się w sytuacjach trudnych, jest mało odporne na niepowodzenia. Cechuje się niedojrzałością i niezrozumieniem emocjonalnym,
  • specyficznych zaburzeń funkcji poznawczych: wszystkie nowe bodźce zwracają uwagę dziecka. U dziecka występuje słaba koncentracja, mała wytrwałość, nadmierna przerzutność i brak selektywnej uwagi, szybkie męczenie się. Konsekwencją tych zaburzeń jest „roztrzepanie” dziecka, zapominanie, chaotyczność i słaba organizacja działania, co mimo dobrej sprawności intelektualnej dziecka, może wpływać na osłabienie wyników w nauce.

5. Jak pomóc dziecku nadpobudliwemu psychoruchowo?
Aby dzieci nadpobudliwe były szczęśliwe i zdrowe, trzeba im zapewnić środowisko, w którym panuje porządek i stabilizacja.
Konsekwencja, zaplanowany dzień, jasne zasady, systematyczność – to dla dziecka bardzo ważne, ponieważ stwarza mu poczucie bezpieczeństwa.
1.    Należy otaczać dziecko atmosferą ciepła emocjonalnego, spokoju, życzliwości i zrozumienia dla jego problemów. Sprawić, aby czuje się bezpiecznie.
2.    Należy zaakceptować występujące u dziecka przejaw nadpobudliwości psychoruchowej. Trzeba zrozumieć, że zachowania te nie są spowodowane „złą wolą” dziecka.
3.    Nie można karać (zwłaszcza używać przemocy fizycznej) przejawów nadpobudliwości. Może się ona przerodzić w zachowanie agresywne. W domu, pod kontrolą rodziców dziecko może być grzeczne i nie sprawiać kłopotów, natomiast po wyjściu spod skrzydeł rodziców odreagowywać ze zdwojoną siłą.
4.    Należy uprościć styl życia.
5.    Dziecko musi otrzymywać krótkie komunikaty:
Zamiast:
„Znowu wróciłeś z podwórka w tych zabłoconych butach i wchodzisz na dywan”
Trzeba mówić:
„zdejmij buty” lub „buty” i upewnić się czy dziecko usłyszało: „proszę powtórz”.
6.    Należy dzielić dziecku zdania na etapy:
Jeśli powiemy „sprzątaj pokój”, to mino, że dziecko chce to zrobić, nie wie jak. Posprząta, jeśli dostanie polecenie: „zdejmij rzeczy z krzesła”, a teraz „włóż je do szafy”.
7.    Należy stworzyć warunki sprzyjających wypowiadaniu się, okazywaniu przeżywanych uczuć. W ten sposób dziecko będzie mogło odreagować, wyciszyć się.
8.    Trzeba dostrzegać nawet niewielką poprawę w postępowaniu dziecka, wzmacniać pozytywnie przejawy zachowania. Chwalić każde, nawet najmniejsze przejawy chęci poprawy.
9.    Należy konsekwentnie egzekwować od dziecka przestrzegania określonych norm i ustaleń (np. stałe godziny na naukę, zabawę itp.).
10.Zapoznać dziecko ze stałym systemem praw i wymagań, konsekwentnie wprowadzając w życie.
11.Ukierunkować nadmierną aktywność dziecka na właściwy cel (np. pozwolić na uczestnictwo w szkolnych pozalekcyjnych zajęciach sportowych, zorganizować rodziny wypoczynek itp.).
12.Czuwać nad stawianiem celów na miarę możliwości dziecka (niezbyt odległe w czasie, na odpowiednim poziomie trudności). Dzielić pracę, naukę na mniejsze bloki, z przerwami między nimi.
13.Dyskretnie pomagać w organizowaniu działań dziecka tak, aby zawsze osiągnęło zamierzony cel, zakończyło czynność, wykonało zadanie.

6.Jak nagradzać dobre postępowanie?
Oto kilka propozycji:

  • pochwała – słowa uznania za dobrze wykonaną pracą lub właściwe zachowanie, wypowiedziano życzliwym tonem, potwierdzone przytuleniem i serdecznym wyrazem twarzy,
  • tabliczka – znajdująca się w widocznym miejscu na której umieszcza się nalepki lub gwiazdki, aby zachęcić dziecko do dobrego zachowania,
  • lista dobrych czynów – opisująca sukcesy dziecka: wartościowe czyny, zasługujące na pochwałę. Gdy tylko dziecko zrobi coś dobrego, choćby to była z początku drobnostka, wpisz to na tablicę i przeczytaj komuś,
  • barometr zachowania – gdy dziecko zrobi coś dobrego, do szklanego naczynia wrzuca się cukierki lub ziarnka grochu – w zależności od wieku dziecka (jest to widzialny bodziec wzmacniający pozytywne zachowanie). Chodzi o stworzenie systemu przyznawania punktów, których określona liczba upoważniałaby do nagrody, jaka może być na przykład pójście do kina, na łyżwy. Najważniejsze jest zastąpienie negatywnego myślenia pozytywnym, na to – warto pamiętać- potrzeba czasu.


7.Przykłady ćwiczeń dla dzieci nadpobudliwych psychoruchowo zmniejszające chaotyczność wyładowań ruchowych.

  • stemplowanie na papierze
  • kopiowane rysunków
  • odrysowywanie wzorów
  • rysowanie lub malowanie na papierze
  • kompozycje ze sznurka i kolorowych włóczek
  • malowanie na podkładzie z kaszy
  • kolorowa wydzieranka


LITERATURA

T. Walończyk, A. KOŁAKOWSKI, M. SKOTNCKA, „NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA U DZIECI”, LUBLIN 1999, WYD. BIFOLIM
P. COOPRE, K. IDEUS, “ZROZUMIEĆ DZIECKO Z  NADPOBUDLIWOŚCIĄ PSYCHORUCHOWĄ”, WARSZAWA 2001, AKADEMIA PEDAGOGIKI SPEJALNEJ